CIEKAWOSTKI


Znani warszawiacy

W Warszawie urodziło się bądź mieszkało wiele znanych postaci ze świata sztuki, nauki, czy polityki. Poniżej przedstawiamy sylwetki kilku popularnych warszawiaków.

Maria Skłodowska - Curie Maria Skłodowska - Curie

(1867 - 1934)

Maria Skłodowska była i ciągle pozostaje najbardziej znaczącą kobietą światowej nauki. Jest uważana za odkrywcę radioaktywności, wynalazła pierwiastki: rad i polon, była pionierką badań nad leczeniem raka za pomocą radiacji.

Urodzona w Warszawie, w 1867 r. W 1891 wyjechała do Paryża na dalsze studia na Sorbonie. Była pierwszą w historii kobietą, której udzielono zgody na studia na tej prestiżowej uczelni. W 1895 r. wyszła za mąż za Pierra Curie, kolegę po fachu.  

Dwukrotnie otrzymała Nagrodę Nobla (z fizyki i chemii). Do chwili obecnej pozostaje jedynym uczonym, który otrzymał Nobla w obu tych dziedzinach. W 1906 r. zaproponowano jej stanowisko kierownika katedry wydziały fizyki. W ten sposób Skłodowska stała się pierwszą kobietą profesorem na Sorbonie. Niewiele brakowało, żeby stała się członkiem (i jednocześnie pierwszą kobietą)  Akademii Francuskiej – podczas finalnego głosowania otrzymała dwa głosy za mało. Pierwszą kobietę przyjęto do tej prestiżowej instytucji dopiero 50 lat później. W 1961 członkiem Akademii została M. Perey – doktorantka Skłodowskiej.

Pod koniec 1911 r. otrzymała drugą Nagrodę Nobla. Dzięki temu osiągnięciu udało jej się przekonać francuski rząd do zainwestowania w budowę placówki prowadzącej dalsze badania nad radioaktywnością i możliwościami wykorzystania jej w medycynie. W ten sposób powstał, istniejący do dziś, Instytut Curie.

Maria Skłodowska zmarła 4 lipca 1934 r. w szwajcarskim szpitalu w Passy na białaczkę, spowodowaną wysokimi dawkami promieniowania, na jakie była narażona przez wiele lat badań nad radiacją.

 

Fryderyk Chopin Fryderyk Chopin

(1810-1849)

 Najbardziej znany polski kompozytor, jeden z najważniejszych twórców muzyki romantycznej na świecie. Większość utworów to solowe kompozycje fortepianowe, mazurki, etiudy, polonezy, w których znacząco nawiązywał do polskiej muzyki ludowej. Do dnia dzisiejszego uznawane są za jedne z bardziej skomplikowanych i  rozbudowanych utworów fortepianowych.  

Chopin tworzył niemal wyłącznie utwory przeznaczone na fortepian, instrument typowy dla okresu romantyzmu muzycznego. Geniusz polskiego kompozytora przejawił się w twórczym syntetyzowaniu elementów ówczesnej kultury muzycznej (styl brillant, polska muzyka ludowa) oraz wytyczeniu nowych dróg w twórczości fortepianowej poprzez nowatorstwo w dziedzinie harmoniki i techniki pianistycznej, a przede wszystkim w stworzeniu niepowtarzalnego stylu muzycznego.

Wśród wczesnych utworów Chopina ważne miejsce zajmują 2 koncerty fortepianowe, w których pomimo klasycznej formy i stosowania formuł modnego wówczas stylu brillant, widoczny jest indywidualny, romantyczny styl kompozytora. Wpływy stylu brillant występują także w walcach.

Jego dzieła inspirowały późniejszych mistrzów muzyki klasycznej: Richarda Wagnera, Roberta Shumanna, czy Edvarda Griega. Twórczość Chopina wywarła także duży wpływ na utwory Claude’a Debussy’ego, Maurice’a Ravela, czy Siergieja Rachmaninowa.

Chopin tworzył głównie we Francji, dokąd wyemigrował w 1830 r. Utrzymywał się głównie z lekcji gry na pianinie, których udzielał dzieciom paryskiej arystokracji. Obracał się w kręgu paryskiej inteligencji, przyjaźnił się m.in. z Balzakiem, Shumannem, czy Delacroix. W Paryżu też poznał George Sand, pisarkę – skandalistkę, osobę jak na owe czasy bardzo kontrowersyjną. Sand przeklinała, ubierała się w męskie ubrania i paliła cygara, na co wówczas patrzono ze zgorszeniem.

Kompozytor zmarł w 1849 r., w Paryżu. Przyczyną jego śmierci była gruźlica. Grób kompozytora można znaleźć na słynnym cmentarzu Pere-Lachaise.

Od 1927 r. odbywają się prestiżowe konkursy chopinowskie – co 5 lat do Warszawy zjeżdżają najlepsi pianiści świata i prezentują własne wersje repertuaru kompozytora.

 

Tamara de LempickaTamara Łempicka

(1895-1980)

Polska malarka epoki art deco, znana też jako Tamara de Lempicka. 

Urodzona w Moskwie, dzieciństwo i młodość spędziła w Warszawie, skąd wyjechała do Paryża. Przez jakiś czas uczyła się malarstwa pod okiem kubisty Andre Lhote’a. Wpływy kubizmu w jej twórczości  są wyraźnie widoczne.

Pierwsze prace artystki zostały wystawione w 1922 r. na wystawie Salon d’Automne. Wraz z upływem czasu stała się częścią paryskiej bohemy i obracała się w towarzystwie Pabla Picassa, Jeana Cocteau, czy Andre Gide’a. Była postacią kontrowersyjną, słynącą z licznych romansów, zarówno z mężczyznami, jak i kobietami.

Największą popularność przyniosły jej portrety, malowane w charakterystycznym stylu – lekko kubiczne, o nasyconej  barwie. Za najbardziej znany obraz Łempickiej uchodzi autoportret „Tamara w zielonym Bugatti”.

W 1943 r. wyemigrowała do USA, gdzie kontynuowała tworzenie obrazów. Zmarła w 1980 r. w Meksyku, a jej ciało zostało skremowane. Prochy, zgodnie z ostatnią wolą artystki, zostały rozrzucone z helikoptera nad meksykańskim wulkanem Popocatepetl.

Prace Łempickiej są obecnie dziełami popularnymi i rozchwytywanymi przez kolekcjonerów. Do jej wiernych fanów należą: Madonna, Jack Nicholson, czy Barbra Streisand.

  

Władysław SzpilmanWładysław Szpilman

(1911 - 2000)

Polski komopzytor i pianista pochodzenia żydowskiego.

W 1940 r. został zamknięty w warszawskim getcie. Aż do 1942 r. grywał w kawiarniach i salach koncertowych getta. W tym okresie skomponował liczne, przesycone pesymizmem utwory. W 1942 r. cudem uniknął wywiezienia do Treblinki – zdołał uciec z Umschlagplatz, podczas gdy reszta jego rodziny została wtłoczona do pociągu i wywieziona do obozu śmierci.

Przez dwa lata ukrywał się w okupowanej Warszawie, po Powstaniu Warszawskim pozostawał w ukryciu w częściowo zburzonej kamienicy na Mokotowie. Tam znalazł go kapitan Wermachtu Wilm Hosenfeld, który wbrew ówczesnym niemieckim zasadom, dostarczał Szpilmanowi jedzenie.

Po II WŚ Szpilman pracował w Polskim Radiu oraz tworzył kolejne utwory – był autorem ponad 500 popularnych w latach 50-tych i 60-tych piosenek radiowych, tworzył muzykę filmową i musicalową.

Wspomnienia Szpilmana z okresu wojennego zostały opublikowane w formie książki w 1998 r. Książka okazała się międzynarodowym sukcesem (m.in. uznana za najlepszą powieść 2002 r. w Wielkiej Brytanii) i zainspirowała Romana Polańskiego do nakręcenia filmu „Pianista”. Film otrzymał 3 Oscary oraz Złotą Palmę w Cannes.

 

Izaak SingerIzaak Bashevis Singer

(1902-1991)

Urodzony w Polsce pisarz żydowski, tworzący głównie w języku jidysz, a także dziennikarz. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1978. 

Do 33 roku życia mieszkał w Warszawie oraz we wschodniej Polsce. W 1935, wraz z narastającymi w Niemczech nastrojami antysemickimi zdecydował się wyemigrować do USA. Początkowo pracował jako dziennikarz w gazecie Yiddish Forward i pisał jedynie do szuflady.

Opublikował około 20 powieści, 14 książek dla dzieci, liczne wspomnienia, artykuły, jednak jest najbardziej znany z opowiadań. Opisywał głównie problemy moralne Żydów w przedwojennej Polsce oraz swoje własne zmagania z życiem na emigracji.

Opowiadania Singera były drukowane m.in. w popularnych magazynach amerykańskich Playboy czy Esquire.

 

WYCIECZKI


więcej wycieczek

DARMOWA WYCIECZKA

Skorzystaj z gratisowej wycieczki - "Tam gdzie było getto. Wycieczkę możesz wydrukować i używać jako podręcznego przewodnika.